शब्द शब्द जपुन ठेव ( नरेन्द्र प्रभू )

मी वाचलेल्या साहीत्यामधील चांगले, मला आवडलेले भाग या ब्लॉगवर दिले आहेत. : नरेन्द्र प्रभू

सर्व सुखात असोत



डॉ. राजीव सारंगपाणी
Published: Sunday, December 29, 2013
प्राणिजगत आणि मनुष्यजगत यांत काहीही फरक नाही. कारण आपण मूलत:प्राणीच आहोत. आपले सावज पकडण्यासाठी सर्व प्राणी सापळे रचतात. मग ते कोळ्याचे जाळे असो, नाहीतर सर्व सिंहिणींनी मिळून रचलेला व्यूह असो. असे केल्यावरच त्यांचा उदरनिर्वाह होतो. यात मजा अशी, की ज्यांना फसवायचे असते तेदेखील विविध प्रकारे आपल्याला खाऊ इच्छिणाऱ्या प्राण्यांना फसवत असतातच. म्हणजे काही फुलपाखरांना पंखांवर मोठे डोळे उत्पन्न होतात. पक्ष्यांना त्याची भीती वाटून ते त्यांना खात नाहीत. काही किडे आसपासच्या झाडांशी असे एकरूप होतात, की पक्ष्यांना कळतच नाही- इथे किडा आहे म्हणून! ही फसवाफसवी जी जमात योग्य  प्रकारे करते, ती तरते. उत्क्रांतिवाद हेच शास्त्रीयरीत्या सांगतो. पण याच प्राण्यांत काही प्राणी एकमेकांना इतके चतुर साहचर्य करतात, की आश्चर्य वाटावे. मगरी आ करून बसतात तेव्हा काही पक्षी त्यांचे दात साफ करतात. शार्क मासे वर्षांतून काही वेळा समुद्रात विशिष्ट ठिकाणी जातात. तिथे त्यांच्या अंगावरचे किडे खाणारे मासे असतात. ते त्यांची कातडी स्वच्छ करून देतात. अशी अनेक  साहचर्ये प्राण्यांत दिसून येतात.
मनुष्य हा स्वत:ला सुसंस्कृत म्हणवून घेतो. सर्वाचे सामाजिक मन सारखेच उत्क्रांत होत नसल्याने सर्व माणसे सारखीच सुसंस्कृत असतात किंवा असावीत, असे वाटणे हे भाबडेपणाचे लक्षण आहे. आपण सर्वानी एकमेकांना न फसवता व्यवहार करावेत, असे आपण सर्व एकमेकांना सांगत असतो. आणि हे सांगणे हेच एक प्रकारचे फसवणे आहे, हे विसरून जातो. कित्येकजणांना फसवल्याशिवाय चांगला व्यवसाय वा चांगले काम करता येते, हेच माहिती नसते. त्यांच्या आयुष्याचे सरळसरळ दोन भाग असतात. एक म्हणजे सकाळी उठून पूजाअर्चा करणे, आपापल्या धर्माप्रमाणे उपासतापास करणे आणि प्रत्यक्ष व्यवसाय वा काम करताना बिनदिक्कत वाटेल ते करून पैसे करणे. असे करण्यात आपण काही गैर करतो आहोत असे त्यांच्या मनातही येत नाही. त्यामुळे आपण जागरूक राहून अशा लोकांकडून न फसणे, हे महत्त्वाचे. समजा, सगळे करूनदेखील फसलो, तर त्यांना दाद देणे एवढेच आपल्या हाती उरते. आपण एकमेकांना फसवून खात नाही; पण एकमेकांचे पैसे खातो.
आपण सारेजण काही ना काही काम करत असतो. त्यानिमित्त लोक आपल्याकडे येऊन आपला सल्ला मागतात. मग तो सल्ला सरकारी कामांत असो, पैसे गुंतवण्याचा असो वा खरेदी-विक्रीबाबत असो. आपल्याला जास्त माहिती आहे असे वाटल्याने लोक विश्वासाने आपल्याकडे येतात. आपण यासाठी एक गोष्ट ध्यानात ठेवायची. ती अशी : एका गावात एक तरुण मुलगी आणि तिची आई अशा दोघी राहत असतात. तरुणी डोंगरदऱ्या पालथ्या घालून मौल्यवान खडय़ांचा शोध घेण्याचे काम करत असते. तिचे काम धोकादायक असल्याने तिला आपल्याला काही झाले तर आईचे काय होईल, अशी काळजी वाटे. त्यासाठी ती प्रत्येक वेळी मोहिमेवरून परत आली की एक खडा आईला  द्यायची. आईच्या पुरचुंडीत असे बरेच खडे जमलेले असतात. एक दिवस न व्हावे ते होते. ती मुलगी कडय़ावरून कोसळते आणि मरते. आईवर भयानक आघात होतो. काही दिवस जातात. तिला पैशाची विवंचना होऊ लागते. अचानक तिला त्या पुरचुंडीची आठवण  होते. पुरचुंडी घेऊन ती एका जवाहिऱ्याकडे जाते आणि त्या खडय़ांचे होतील तेवढे पैसे द्या असे सांगते. तो आपल्या मित्राशी बोलत बसलेला असतो. बोलत बोलत तो ती पुरचुंडी उघडतो आणि थक्क होतो. त्यातले काही खडे ही रत्ने असतात. तो त्या म्हातारीला म्हणतो, 'आजी, हे फार म्हणजे फारच मौल्यवान आहेत. तुम्ही असे करा- तुम्हाला लागतील तेवढे पैसे तुम्ही आयुष्यभर माझ्याकडून घेत जा. तुम्हाला घर वगैरे घ्यायचे असेल किंवा काय वाट्टेल ते घ्यायचे असेल तर मला सांगा. मी देईन.' म्हातारीची कुवतच नसते ते समजण्याची. ती म्हणते, 'शंभर रुपये दे.' जवाहिर तिला पैसे देतो. ती निघून जाते. त्याचा मित्र म्हणतो, 'हे मूर्खासारखे काय केलेस? तिला नाही अक्कल. शंभर रुपये देऊन फुटवायचे होतेस.' जवाहिर म्हणतो, 'तिला काही कळत नव्हते म्हणूनच माझी जबाबदारी वाढली. मी जर तिला नीट नाही सांगितले, तर कोण सांगेल? मी जर सगळे पैसे तिला दिले असते तर ते चोरापोरी गेले असते आणि ती पुन्हा कफल्लक झाली असती. आता मी तिला आयुष्यभर पैसे देईन. यातच आमच्या दोघांचा फायदा आहे.' व्यवहार झाल्यावर दोन्ही बाजूंना समाधान झाले तर तो व्यवहार योग्य झाला. कारण नुसता व्यवहारच नाही झाला; तर दोघेजण मित्र झाले. मैत्रीत व्यवहार ठेवू नये, पण व्यवहारातून मित्र जोडावे.
एकदा भगवान बुद्धांना कुणी- सत्य म्हणजे काय, असे विचारले. त्यावर ते म्हणाले, 'मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो. एक माणूस अतिशय आजारी पडतो. अनेक वैद्य, हकीम येतात आणि हा केवळ काही दिवसांचाच सोबती आहे असे सांगून निघून जातात. प्रत्येकजण आपल्या मगदुराप्रमाणे किती दिवस जगणार, ते सांगतो. रुग्ण आणखीनच खचत जातो. एके दिवशी एक वेगळाच वैद्य येतो. तो आल्या आल्या त्याची नाडीपरीक्षा करून सांगतो की, त्याला काहीही आजार नाही. तो दोन दिवसांत बरा होणार आहे. चल, ऊठ रे! असे म्हणून तो त्याला उठवतो. इकडे-तिकडे चालवतो. काही सोप्या सूचना देतो. तो माणूस खरंच बरा होतो. सगळीकडे आनंदीआनंद होतो. ज्याचा उपयोग होतो, ते सत्य. शेवटचा वैद्य कदाचित खोटेही बोलत असेल. पण रुग्ण बरा झाला, हे महत्त्वाचे.'
किती वाजले, या प्रश्नाला सतत वेगळे उत्तर मिळते. तसेच सत्याचे आहे. सत्य म्हणजे काय, याला सतत वेगळे उत्तर मिळणार, हे सत्य आहे. त्याचे काहीही प्रयोग करा. जगामध्ये असत्य आहे, हेच सत्य आहे. त्यामुळे सत्याचा शोध घेण्यापेक्षा योग्य गोष्टीचा उपयोग घेणे, हे महत्त्वाचे. जी गोष्ट केल्याने आपली ऊर्जा वाढते ती गोष्ट योग्य, एवढेच लक्षात ठेवायचे. खोटी दु:खे आणि खोटय़ा काळज्या मागे लावून घेऊ नये. समाजातल्या एका माणसाची ऊर्जा वाढली की समाजाची ऊर्जादेखील किंचित वाढते. समाजातल्या एका माणसाची ऊर्जा कमी झाली की समाजाची ऊर्जा किंचित कमी होते. काम, क्रोध, लोभ, मद, मोह, मत्सर आणि भीती यांचा उद्रेक झाल्यामुळे वैयक्तिक ऊर्जा कमी होत जाते. आणि समाजाची हानी होते, ती वेगळीच.
आपण सर्व वरील भावनांनी कमी-जास्त प्रमाणात ग्रस्त होत असतो. सर्वप्रथम आपण जेव्हा असे ग्रस्त होतो तेव्हा आपले शरीर कसे बदलते, हे पाहायला शिकावे. शरीर-मनात झालेले बदल नीट पाहता येणे, ही पहिली पायरी. नंतर हे बदल नियंत्रित करता येणे, ही दुसरी पायरी. वरील गोष्टींनी ग्रस्त होण्याआधीच कळणे, ही तिसरी पायरी. तर वरील गोष्टींशी कधीही संबंध न येणे, ही चौथी पायरी. या पायरीवर आल्यावर ऊर्जेचा ऱ्हास होत नाही व त्यानंतरच आपल्या हातून काही बऱ्या गोष्टी होतात. स्वत:ला मदत न करता जगाला मदत करणे म्हणजे आपली चड्डी काढून दुसऱ्याला देण्यासारखे असते. एक नागवा राहतोच.
आयुष्य मजेत जायला वाचन, संगीत, प्रवास, आवडत्या व्यक्तीचा सहवास, हसणे, हसवणे, आचरटासारखे वागणे अशा अनेक गोष्टी असतात. शेवटी कुणाला कशात मजा येईल हे ज्याचे त्यालाच कळणार. ज्यामुळे इतर कुणाला त्रास न होता आपल्या शरीर-मनाचे संवर्धन होईल अशी मजा ही खरी मजा. ज्यामुळे परिसर वा वातावरण गलिच्छ होईल, भयानक आवाज होईल, आपल्या किंवा इतर कुणाच्या शरीर-मनास इजा होईल अशा गोष्टी या मजेदार नसतात, हे कळायला समाजमनाला वेळ लागतो. त्यामुळे त्याची घाई करून चालत नाही. खरे म्हणाल तर नुसते असणे, याची आणि यातच मजा यायला लागली की उत्सवाचे ढोल बडवायला लागत नाहीत. कुठली व्यसने करावी लागत नाहीत. कुणाच्या मागे लागायला लागत नाही. सारे विश्व अनुरक्त स्त्रीप्रमाणे आपले रहस्य खुले करू लागते.
सर्व सुखात असोत. सर्वाना ज्ञान होवो. सर्वाना मार्ग सापडो. आणि या देशाबरोबर इतर देशांतील सर्व जीवजंतू मांगल्याकडे वाटचाल करोत अशी सर्वाना इच्छा होवो, ही इच्छा.               

स्वदेश निष्ठेचे साक्षात रुप चाफेकर बंधू


HçÀçMççÇ®çç oçíjKçb[ mçcççíj çÆomçlç Dçmçlççvçç oçcççíoj nçÆj ®ççhçíkçÀjçbvççÇ Dçç@kçwìçíyçj 1897 cçO³çí ³çíjJç[ç kçÀçjçiç=nçlç ní DççlcçJç=Êç cççí[çÇlç çÆuçnÓvç þíJçuçí nçílçí. ³çç DççlcçkçÀLçíJçªvç ®ççHçíÀkçÀj yçbOçÓb®³çç J³ççÆÊçÀcçÊJçç®ççÇ pç[CçIç[Cç uç#ççlç ³çílçí. nálççlcçç oçcççíoj njçÇ ®ççHçíÀkçÀjçbvççÇ j@C[JçOççmçboYçç&lççÇuç cçççÆnlççÇ yççjçÇkçÀmççjçÇkçÀ lçhççÆMçuççmçn GIç[ kçÀªvç mççbçÆiçlçuççÇ Dççní. mçoj DççlcçkçÀLçí®ççÇ kçÀçíCççÇ ³ççíi³ç oKçuç Içílçu³çç®çí çÆomçÓvç ³çílç vççnçÇ.

kçÀ[JççÇ Oçcç&çÆvçÿç DçççÆCç pçnçuç jçä^çÆvçÿç ³ççb®çí Òçl³çblçj oíCççjí DççlcçkçÀLçvç cnCçpçí `nálççlcçç oçcççíoj nçÆj ®ççHçíÀkçÀj ³ççb®çí DççlcçJç=Êç` nçí³ç. mJçoíMççÆnlççmççþçÇ oçcççíoj nçÆj,yççUkç=À

³çç DççlcçkçÀLçíJçªvç ®ççHçíkçÀj yçbOçÓb®³çç J³ççÆÊçÀcçÊJçç®ççÇ pç[CçIç[Cç uç#ççlç ³çílçí. ®ççHçíkçÀj yçbOçÓbJçj Oçcç&Mççm$çç®çç hçiç[ç nçílçç. Jç[çÇuç kçÀçÇlç&vçkçÀçj nçílçí. uçnçvç-hçCççhççmçÓvç®ç oçcççíoj DçççÆCç yççUkç=À
hçá{çÇuç kçÀç³çç&lç Ghç³ççíiççÇ hç[íuç, Dçmçç nl³ççjçb®çç mçbûçn kçÀjC³ççmç ®ççHçíkçÀj yçbOçÓ DçççÆCç l³ççb®³çç çÆcç$ççbvççÇ mçá©Jççlç kçíÀuççÇ.l³çç kçÀçUçÇ nl³ççjí mçnpç GhçuçyOç vçJnlççÇ, cnCçÓvç nÌêçyççouçç pççTvç SkçÀ içáhlççÇ çÆJçkçÀlç DççCçC³ççlç DççuççÇ.vçblçj vççiçhçÓj ³çíLçÓvç çÆjJnç@uJnj çÆJçkçÀlç DççCçuçí. pçcçJçuçíu³çç çÆJççÆJçOç 61 nl³ççjçb®çç lçhçMççÇuç l³ççbvççÇ DççlcçkçÀLçílç çÆouçç Dççní.

Oçcç&çÆvçÿ ®ççHçíkçÀj yçbOçÓbvçç mçáOççjkçÀçbvççÇ Oççç|cçkçÀ iççíäçRvçç kçíÀuçíuçç çÆJçjçíOç cçáUçÇ®ç cççv³ç vçJnlçç. `ní ®ççHçíkçÀj pçí Kçjí mJçOçcç&çÆvçÿ Dççnílç, l³ççb®çí içáuççcç Dççnílç. vççnçÇ, l³ççb®çí kçÀfí Mç$çÓ Dççnílç` Dçmçí cçvççíiçlç oçcççíoj-hçblççbvççÇ J³çÊçÀ kçíÀuçí Dççní.DççiçjkçÀjçb®³çç `mçáOççjkçÀ` hç$ççJçj l³ççb®çç Kççmçç jçiç nçílçç. l³ççJçj ìçÇkçÀç kçÀjlççvçç lçí cnCçlççlç, `ní mçáOççjkçÀ hç$ç pçáv³çç uççíkçÀçbmç DçççÆCç l³ççb®³çç ®ççuççÇ-jçÇlççÇmç vçíncççÇ vççJçí þíJçlç Dçmçlçí. Oçcç&Mççm$çç®çí çÆvçjçÆvçjçUí DçLç& kçÀªvç l³çççÆJç<ç³ççÇ uççíkçÀçblç içÌjmçcçpç GlhçVç nçíF&uç, DçMçç jçÇlççÇvçí uçíKçvçhç×lççÇ Dçmçlçí. çÆkçÀl³çíkçÀ JçíUç Dççcç®çç kçÀçíhç DçvççJçj nçíTvç DççcnçÇ mçáOççjkçÀç®çí DçbkçÀ pççUÓvç ìçkçÀuçí Dççnílç.` v³çç³çcçÓlçça jçvç[í³ççb®³ççyçÎuç lçí cnCçlççlç, `mJçoíMççÆnlççkçÀçÆjlçç mJçÒççCçç®ççÇ hçJçç& vç kçÀjlçç kçÀçíìîçJçOççÇ hçáC³çJççvç uççíkçÀ mçcçjçbiçCççÇ hçlçvç hççJçlççlç, lçíJnç mJçoíMççÆnlç nçílçí, HçáÀkçÀì nçílç vççnçÇ.SJç{çÇ DçkçwkçÀuç ³çç DççOçáçÆvçkçÀ çÆJçÜçvççbvçç vçmççJççÇ, cççíþîçç oáozJçç®ççÇ iççíä nçí³ç.` ³çç Mçyoçblç®ç oçcççíoj nçÆj ®ççHçíkçÀjçb®çí pççÇçÆJçlçO³çí³ç çÆomçÓvç ³çílçí.

Oçcçç¥lçj kçÀªvç çƸç½çvç Pççuçíu³ççbvççÇ ®ççHçíkçÀjçb®çç jçí<ç Dççí{JçÓvç Içílçuçç. JçíuçCçkçÀj vççJçç®çç SkçÀ çEnoÓ ÒççíHçíÀmçj `çÆcçMçvçjçÇ` Pççuçç. mçoj ÒççíHçíÀmçj çÆJçumçvçkçÀç@uçípçpçJçU SkçÀç yçbiçu³ççlç jçnlç Dçmçí. oçcççíojhçblççbvççÇ l³ççb®çí çÆÒç³ç çÆcç$ç YçámkçáÀìí ³ççb®³ççyçjçíyçj yçbiçu³ççlç çÆMçlççHçÀçÇvçí ÒçJçíMç çÆcçUJçuçç DçççÆCç JçíuçCçkçÀjçuçç ³çLçí®s yço[Óvç kçÀç{uçí. hççíçÆuçmççbvçç içábiççjç oíC³ççlçoíKççÇuç lçí ³çMçmJççÇ þjuçí. cçábyçF&lççÇuç Jçlç&cççvçhç$ççbvççÇ ³çç ÒçkçÀjCççuçç YçjhçÓj ÒççÆmç×çÇ çÆouççÇ.
hçáC³ççlççÇuç mçoççÆMçJç hçíþílç mçJç&ÒçLçcç çÆìUkçÀçbvççÇ çÆMçJçpç³çblççÇ GlmçJççmç ÒççjbYç kçíÀuçç. l³ççJçj oçcççíojhçblççbvççÇ mç[kçÓÀvç ìçÇkçÀç kçíÀuççÇ Dççní.yççUkç=À

vççnçÇ nçílç mJçlçb$çlçç 
çÆMçJçkçÀLçç IççíìÓçÆvç YççìçhçjçÇ~~ 
I³ççJçí uççiçlçmçí çÆMçJççpççÇ yççpççÇhççÆj 
ní cçmlçkçÀ mJçnmlççJçjçÇ~~

oçcççíojhçblç cnCçlççlç, `ÒçLçcçlç: çÆMçJççpççÇ®ççÇ ³ççíi³çlçç oíJççyçjçíyçj kçÀªvç pççí pç³çblççÇ®çç hççÆjhççþ hçç[uçç, lççí çÆyçuçkçáÀuç çÆMçJççpççÇmç hçmçblç hç[CççjvççnçÇ. pç³çblççÇ kçÀjC³çç®çç ÒçIççlç hç[uçç cnCçpçí Jççìíuç l³çç®ççÇ pç³çblççÇ nçíF&uç. çÆìUkçÀ- DççiçjkçÀj ³ççb®ççÇmçá×ç pç³çblççÇ nçíT MçkçíÀuç`, ní çÆJçOççvç mçO³ç箳çç kçÀçuçKçb[çlç içcçlççÇMççÇj Jççìlçí.

çÆìUkçÀçb®ççÇ çÆJç®ççjOççjç ®ççHçíkçÀj yçbOçÓb-MççÇ pçáUuççÇ nçílççÇ, Dçmçí ³ççDççlcçkçÀLçílç kçÀçíþínçÇ çÆomçÓvç ³çílç vççnçÇ. `çÆìUkçÀ Oç[ mçáOççjkçÀnçÇ vççnçÇ DçççÆCç Oç[ mJçOçcç&-çÆvçÿnçÇ vççnçÇ`, Dçmçí cçlç ®ççHçíkçÀjçbvççÇ J³çÊçÀ kçíÀuçí Dççní, ` mçáOççjkçÀçbhçí#çç hçá

22 pçÓvç 1897 ³çç iççpçuçíu³çç cçjçþçÇ çÆ®ç$çhçìçlç, j@C[JçOçç®ççÇçÆìUkçÀçbvçç kçÀuhçvçç nçílççÇ, Dçmçí çÆ®ç$ç jbiççÆJçuçí Dççní. hçjblçá çÆìUkçÀçbçÆJç<ç³ççÇ JçjçÇuç hç×lççÇ®çí ÒççÆlçkçÓÀuç cçlç Dçmçlççvçç ®ççHçíkçÀj yçbOçÓbvççÇ çÆìUkçÀçbvçç j@C[JçOçç®ççÇ kçÀuhçvçç çÆouççÇ Dçmçíuç, ní mçbYçJçlç vççnçÇ. ³çç mçboYçç&lç yççjçÇkçÀmççjçÇkçÀ lçhçMççÇuç hçájJçCççjí ®ççHçíkçÀj FlçkçÀçÇ cçnÊJçç®ççÇ cçççÆnlççÇ DççlcçkçÀLçvççlçÓvç JçiçUlççÇuç, ní Kçjí Jççìlç vççnçÇ. j@C[JçOç箳çç Dçvçá<çbiççvçí çÆìUkçÀçb®çç kçÀçíþínçÇ GuuçíKç Pççuçíuçç vççnçÇ. Jçmlçálç: ®ççHçíkçÀj yçbOçÓb®³çç HçÀçMççÇ®ççÇ DçbcçuçyçpççJçCççÇ Pççu³ççvçblçj®ç çÆìUkçÀçb®³çç çÆJç®ççjçbvçç pçnçuçlçí®ççÇ PçUçUçÇ Òççhlç PççuççÇ. l³ççcçáUí®ç `kçÀçnçÇ çÆoJçmççbvççÇ hçá

FbûçpççÇ çÆMç#çCççJçjoíKççÇuç oçcççíojhçblç ®ççHçíkçÀjçb®çç lççÇJçÏ Dçç#çíhç nçílçç. l³ççb®çí Dçmçí cçlç nçílçí kçÀçÇ,`Dççcç®çí pçí MççjçÇçÆjkçÀ vçákçÀmççvç pççnuçí, l³çç®çí kçÀçjCç cuçW®s çÆJç®ççj ní nçí³ç'. SkçÀboj mçcççpç çÆJçÐçí®³çç hççþçÇcççiçí uççiçÓvç HçÀçpççÇuç çÆJç®ççjçÇ Pççuçç DçççÆCç lçíCçíyçÎuç cço&hçCççmç cçákçÀuçç. çEnoÓ uççíkçÀçb®çç GûçhçCçç IççuçJçÓvççÆyçvçyççíYççìhçCçí jçp³çMçkçÀì nçkçÀlçç ³ççJçí, cnCçÓvç FbûçpççÇ mçjkçÀçjvçí cçábyçF& ³çáçÆvçJnç|mçìçÇ çÆvçcçç&Cç kçíÀuççÇ Dççní, Dçmçç ®ççHçíkçÀjçb®çç çÆvç

hçáC³ççcçO³çí ûçbLççÇkçÀ mçVççÇhççlçç®ççÇ (huçíiç) mççLç1897®³çç mçácççjçmç hçmçª uççiçuççÇ. j@C[ DçççÆCç l³ç箳çç hççíçÆuçmççb®çç pçáuçÓcç hçáCçíjçÇ pçvçlçíJçj Jçç{lç ®ççuçuçç. IçjmçHçÀçF&®³çç çÆvççÆcçÊççvçí j@C[®³çç çÆMçhçç³ççbvççÇ jçpçjçímçhçCçí uçÓì ®ççuççÆJçuççÇ. ®ççHçíkçÀjçbvççÇ vçcçÓo kçíÀuçí Dççní kçÀçÇ, `çÆvç³çcççlç, kçÀçíCç箳çç oíJçOçcç&, mççíJçUí-DççíJçUí ³çç®çç Ghçcço& nçíF&uç DçMççÇ JççiçCçÓkçÀ kçÀçíCççÇ kçÀª vç³çí, Dçmçç mhçä GuuçíKç Dççní. hçCç Jççiçlççvçç ní iççíjí cçáÎçcç Dççcnçuçç ®ççÇ[ GlhçVç nçíF&uç, DçMççÇ Jçlç&CçÓkçÀ Dçcçuççlç DççCççÇlç Dçmçlç. DçççÆCç nç ÒçkçÀçj j@C[mççníyç cççíþîçç KçáMççÇvçí hççnlç Dçmçí`. l³çç®ç JçíUçÇ ®ççHçíkçÀj yçbOçÓbvççÇ j@C[mççníyççmç ³çcçmçovççÇ Oçç[C³çç®çç çÆvç½ç³ç kçíÀuçç. lçMççlç®ç içáhlçkçÀç³çç&lç mçoÌJç mççLç oíCççjí l³ççb®çí çÆÒç³ç çÆcç$ç YçámkçáÀìí huçíi箳çç mççLççÇuçç yçUçÇ hç[uçí. `hçjcçíéçj Dççcnçuççmçá×ç Dçmçí®ç SKççoí çÆoJçMççÇ G®çuçÓvç vçíCççj. kçÀçÆjlçç pçí nçíF&uç lçí nçíJççí, hçCç j@C[uçç uçJçkçÀjçlç uçJçkçÀj mçbhççÆJçuçí hçççÆnpçí,` Dçmçç çÆJç®ççj oçcççíojhçblç箳çç cçvççlç hçkçwkçÀç Pççuçç. mçoj kçÀçcççÆiçjçÇmççþçÇ l³ççbvççÇ çÆMçhçç³ççbkçÀ[®³çç yçboákçÀç hçUJçu³çç. çÆJnkçwìçíçÆj³çç jçCççÇ®³çç jçp³ççjçínCç箳çç cçnçílmçJççÇ mçcççjbYç箳çç jç$ççÇ®ç j@C[®çç JçOç kçÀjC³ççlç Dççuçç. nálççlcçç oçcççíoj nçÆj ®ççHçíkçÀjçbvççÇ j@C[JçOççmçboYçç&lççÇuç cçççÆnlççÇ yççjçÇkçÀmççjçÇkçÀ lçhççÆMçuççmçn GIç[ kçÀªvç mççbçÆiçlçuççÇ Dççní. j@C[- JçOççvçblçj®ç pçáuçcççÇ MççmçvçkçÀl³çç¥vçç hç×lçMççÇjhçCçí mçbhççÆJçCççjí mJççlçb$³ç- mçbûççcçç®çí ³ç%çkçábÀ[ Oç[Oç[ç hçíìÓ uççiçuçí.

pçáuçcççÇ j@C[®çç MçíJçì Pççu³ççyçÎuç hçáC³ççlççÇuç pçvçlçívçí ®ç®çxlçÓvç kçÀç nçíF&vçç, hçCç Dççvçbo J³çÊçÀ kçíÀuçç. j@C[JçOççvçblçj®çç çÆoJçmç JçCç&vç kçÀjlççvçç ®ççHçíkçÀj çÆuççÆnlççlç- `mçácççjí onç-DçkçÀjç Jççpçlçç iççJççlç yççlçcççÇ hçmçjlç ®ççuçuççÇ.iççÆjyçç-hççmçÓvç lççí ÞççÇcçblççhççJçílççí, uçnçvç cçáuçç-hççmçÓvç cnçlççN³ççhç³ç¥lç mçJçç¥mç p³çç DçLçça Dççvçbo Jççìuçç, l³çç DçLçça Dççcnçmç çÆkçÀlççÇ Dççvçbo pççnuçç Dçmçíuç, ³çç®ççÇ kçÀuhçvçç Jçç®çkçÀçbvççÇ kçÀjçJççÇ.`

hçá{í hççíuççÇmç mçáhççEjìíC[bì yçÏáF&vç DçççÆCç kçíÀvçí[çÇ ³ççbvççÇ ³çç ÒçkçÀjCçç®çç çÆMçlççHçÀçÇvçí lçhççmç kçíÀuçç DçççÆCç oçcççíoj nçÆj ®ççHçíkçÀjçbvçç cçábyçF& ³çíLçí DçìkçÀ kçÀjC³ççlç DççuççÇ.kçÀçjçiç=nçlç Dçmçlççvçç 12-10-1897 jçípççÇ oçcççíojhçblççbvççÇ JççÆ[uççbvçç çÆuççÆnuçíuçí Ëo³çêçJçkçÀ hç$ç DççlcçkçÀLçí®³çç hççÆjçÆMçäçlç çÆouçí Dççní. oçcççíojhçblç çÆuççÆnlççlç, `DçpçÓvçnçÇ DççcnçÇ kçíÀuçí lçí JççF&ì kçíÀuçí, Dçmçí Dççcnçmç Jççìlç vççnçÇ. FlçkçíÀ®ç vçJní, lçj hçá{í HçÀçmççJçjpççlççvçç-mçá×ç JççF&ì JççìCççj vççnçÇ. uçivç-mçcççjbYççlç çÆvçIççuçíu³çç çÆcçjJçCçákçÀçÇhçí#çç Dççcnçdzçç Dçblç:kçÀçu箳çç çÆcçjJçCçákçÀçÇuçç pççmlç cçnÊJç oílççí.` Dçmçí çÆuçnÓvç l³ççbvççÇ JççÆ[uççb®çç DçKçíj®çç çÆvçjçíhç Içílçuçç Dççní.

j@C[JçOç箳çç DççjçíhççJçªvç oçcççíoj nçÆj ®ççHçíkçÀjçbvçç 18 SçÆÒçuç 1898 jçípççÇ lçj yççUkç=À

®ççHçíkçÀj yçbOçÓbvççÇ kçÀçU箳çç hçìuççJçj mJçlç:®³çç nçÌlççlc³çç®ççÇ lçhlçcçáêç GcçìJçÓvç pççÇJçvç mççLç&kçÀ kçíÀuçí. JççÇjÞççdzçáÊçÀ nçÌlççlc³çç®çç kçÀçuçKçb[ Mçyoyç× kçÀjCççjí ní DççÆÜlççdzç DççlcçJç=Êç, çÆJçmcç=lççÇ®³çç içlçxlç uççíhç hççJçÓ vç³çí, nçÇ®ç j@C[JçOççvçblçj 106 Jç<çç¥vççÇ ÒççÆmç× Pççuçíu³çç ³çç uçíKççcççiç®ççÇ Dçblç:ÒçíjCçç Dççní. 
çÆJçvççío mçbYççpççÇ çÆvçkçÀcç

Related Posts with Thumbnails
There was an error in this gadget

कागदाचा पुनर्वापर म्हणजेच निसर्ग संवर्धन

Followers

My Blog List

१ डिसेंबर २००८ पासून वाचनसंख्या

मराठी ब्लॉग विश्व